محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

308

خلاصة الحكمة ( فارسى )

و فقاع قسمى از آن است كه از آب انار و ساير ميوه‌ها و حبوب ترتيب دهند و آن مقدار نگذارند كه به جوش آيد و مسكر گردد و چون مدتى بگذارند كه به جوش آيد و مسكر گردد ، آن هنگام آن را مضغ نامند و از جملهء انبذه است . « 1 » نبيذ شيرين : نبيذى است كه از عسل يا شكر يا دوشاب انگورى تهيه مىشود . نخودآب نخودآب : منضج بلغم و مدر و مبهى و مقوّى ابدان ضعيف و محلل رياح و امراض بلغمى و سوداوى و بادى چون فالج و لقوه و ماليخوليا و گرده و مثانه . و مضرِ : صفراوى مزاج . مصلحش : سكباج است با گوشت و بىگوشت بپزند . صنعت آن : نخود را بجوشانند و روغن بادام و نمك اضافه نمايند و اندك پياز و زيره و قرنفل به آن بياميزند . « 2 » نرگسى زردك / نرگسى پلاو نرگسى پلاو : آن است كه در زير پلاو ، زردك و اسفناج به روغن سرخ كرده بگذارند و بعد از كشيدن آن . زردك و اسفناج را بر روى آن گذارند و تخم مرغ نيم برشت در آن گذاشته بخورند . « 3 » نطول / نطولات نُطُول : ادويه را گويند كه در آب جوشانيده آب آن را بر اعضا بريزند خواه جرم آن با آن باشد يا نباشد بدين قسم كه دور آن را خمير گرفته مثل حلقهء بلند و آن آب را در آن بريزند حال كونى كه نيم گرم باشد . « 4 »

--> ( 1 ) . همان ، ص 862 مادهء « نبيذ » . ( 2 ) . محمد صالح هروى ، قرابادين صالحى ( تحفة الصالحين ) ، ص 337 . ( 3 ) . محمد حسين عقيلى خراسانى ؛ مجمع الجوامع ( قرابادين كبير ) ، ج 1 ، ص 647 . ( 4 ) . همان ، ج 2 ، ص 690 .